AI-geletterdheid verplicht in 2025, maar ook ethiek is cruciaal

Max van der Vlugt • 20 november 2024

Vanaf februari 2025 is het zover: bedrijven zijn volgens de nieuwe Europese AI Act verplicht hun medewerkers AI-geletterd te maken. Dit betekent dat iedereen die binnen een organisatie met Artificial Intelligence (AI) werkt, moet begrijpen wat AI is en hoe het functioneert. Bedrijven hebben daarbij de keuze om deze trainingen intern te verzorgen of externe partijen in te schakelen.

Maar het trainen van medewerkers in de basisprincipes van AI is slechts het begin. Er ligt een ander, minstens even belangrijk aspect op tafel dat vaak wordt vergeten: AI-ethiek. Begrip van de technologie is essentieel, maar zonder aandacht voor de ethische uitdagingen van AI, blijft verantwoord gebruik een verwaarloosd terrein.



Wat betekent AI-geletterdheid eigenlijk?

AI-geletterdheid gaat verder dan weten hoe AI-systemen werken. Het omvat inzicht in de mogelijkheden én de beperkingen van deze technologie. Medewerkers moeten begrijpen hoe AI beslissingen neemt, hoe data wordt verwerkt en wat de impact hiervan is op bedrijfsprocessen. Maar dat is niet voldoende. Werken met AI brengt complexe ethische dilemma's met zich mee, zoals discriminatie door algoritmen (bias), inbreuk op privacy, de vraag wie verantwoordelijk is voor fouten van AI en de bredere impact op het klimaat.

Daarom stelt de AI Act niet alleen eisen aan technische kennis, maar benadrukt het indirect ook het belang van ethisch handelen bij het gebruik van AI. Zonder een solide ethische basis bestaat het risico dat bedrijven AI inzetten op manieren die schade kunnen toebrengen aan individuen, groepen of zelfs de samenleving als geheel.



Het belang van AI-ethiek in de praktijk

Hoewel bedrijven straks verplicht zijn hun personeel AI-geletterd te maken, betekent dat niet automatisch dat ze ook ethische vraagstukken kunnen herkennen of aanpakken. AI kan, net als iedere technologie, misbruikt worden of onbedoelde schade veroorzaken. Denk aan vooroordelen in wervingsalgoritmen of het onbewust versterken van ongelijkheid in de samenleving.


Het gaat hierbij niet alleen om wat AI kán, maar vooral om wat AI zou móéten doen. Moet een AI-systeem bijvoorbeeld neutrale beslissingen nemen, of juist bewust corrigeren voor historische ongelijkheden? En wie bepaalt wat een “juiste” beslissing is? Het antwoord op deze vragen hangt niet af van technische kennis, maar van een goed begrip van ethiek en verantwoordelijkheid.



Breda University zet standaard voor AI-ethiek

De Breda University of Applied Sciences (BUas) laat zien hoe bedrijven en instellingen AI-geletterdheid en ethiek kunnen combineren. Vanaf 2025 traint BUas al haar medewerkers én studenten in de basisprincipes van AI. Maar daar stopt het niet. In hun trainingsmodules is een belangrijke rol weggelegd voor het herkennen en oplossen van ethische uitdagingen bij AI-toepassingen.


BUas erkent dat AI niet alleen technologische kennis vereist, maar ook een bewustzijn van de maatschappelijke impact ervan. Door aandacht te besteden aan ethiek in hun AI-geletterdheidsprogramma, creëert BUas een leeromgeving waarin medewerkers en studenten niet alleen AI begrijpen, maar ook weten hoe ze deze op een verantwoorde manier kunnen inzetten.

Meer weten over BUas en hun programma's? Bezoek Breda University of Applied Sciences.



Wat kunnen bedrijven leren van BUas?

Het voorbeeld van BUas biedt waardevolle inzichten voor andere bedrijven die hun AI-geletterdheidstraining moeten vormgeven. Een succesvolle aanpak combineert technische training met ethische bewustwording. Dit kan bijvoorbeeld door:

  • Workshops over AI-ethiek: Laat medewerkers oefenen met casussen waarin ethische dilemma's centraal staan.
  • Trainingen in bias-detectie: Help medewerkers vooroordelen in data en algoritmen te herkennen en te voorkomen.
  • Bouwen van een AI-gedragscode: Stel richtlijnen op voor het ethische gebruik van AI binnen de organisatie.



Waarom verantwoord AI-gebruik cruciaal is voor bedrijven

Bedrijven die AI inzetten zonder aandacht voor ethiek lopen niet alleen reputatierisico’s, maar kunnen ook juridische consequenties ondervinden. De AI Act bevat strikte regels over transparantie, datagebruik en het voorkomen van schade. Het niet naleven van deze regels kan leiden tot zware boetes. Daarnaast verwachten klanten en stakeholders steeds vaker dat bedrijven zich op een verantwoorde manier gedragen, vooral als het gaat om nieuwe technologieën zoals AI.


Investeren in AI-geletterdheid én ethiek is daarom niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een strategische keuze. Bedrijven die dit serieus nemen, bouwen vertrouwen op bij hun klanten en blijven tegelijkertijd voorbereid op toekomstige wetgeving en technologische ontwikkelingen.



Conclusie: Ethiek is de sleutel tot verantwoord AI-gebruik

De verplichting tot AI-geletterdheid in 2025 is een belangrijke stap in de goede richting, maar het is slechts een begin. Zonder aandacht voor ethiek blijft de toepassing van AI kwetsbaar voor misbruik en onbedoelde schade. Bedrijven doen er goed aan om verder te kijken dan alleen technische training en een holistische aanpak te kiezen die ook ethiek omvat.


De toekomst van AI draait niet alleen om wat mogelijk is, maar vooral om wat wenselijk is. Bedrijven die deze balans weten te vinden, hebben niet alleen een voorsprong in de AI-revolutie, maar dragen ook bij aan een duurzamere en eerlijkere samenleving.

Meer weten over de AI Act? Lees meer op AI Act EU.

door Rotterdam.nl 16 september 2026
De Gemeente Rotterdam en provincie Zuid-Holland zien in de Miljoenennota 2027 verschillende positieve punten voor de haven en industrie. Maatregelen uit het eerder gepresenteerde tienpuntenplan krijgen een plek in de plannen van het kabinet. Zo wordt extra geïnvesteerd in CO₂- en energie-infrastructuur, moet netcongestie worden aangepakt en krijgt de verduurzaming van de industrie ondersteuning. Ook stikstof krijgt aandacht. Voor prioritaire gebieden en economische clusters, waaronder de Rotterdamse haven, wordt geld beschikbaar gesteld. Rotterdam en Zuid-Holland noemen dit stappen in de goede richting, maar benadrukken dat vooral snelheid nodig is. Investeringen zijn nodig, maar ook tempo Gedeputeerde Haven en Industrie Arne Weverling noemt de extra investeringen in CO₂-opslag en energie-infrastructuur positief. Ook de komst van de Nationale Investeringsinstelling ziet hij als een goede stap. Toch is volgens Weverling meer nodig om de verduurzamingsdoelen te halen en de strategische onafhankelijkheid van Nederland te versterken. Bedrijven moeten volgens hem niet alleen kunnen rekenen op beschikbaar geld, maar ook daadwerkelijk de ruimte krijgen om te investeren. “De traagheid waarmee we handelen tegenover de Chinese concurrentie en bij investeringen in innovatie breekt ons op. We moeten het gaspedaal intrappen als we als Nederland relevant willen blijven met onze haven en industrie.” Belang van industrie krijgt meer aandacht Rotterdam en Zuid-Holland zien daarnaast dat het kabinet het belang van een sterke Nederlandse industrie nadrukkelijker benoemt. De Nederlandse positie op strategische markten moet worden versterkt. Ook wil het kabinet een nationale ruimtelijk-economische strategie ontwikkelen voor energie-intensieve haven- en industrieclusters. Daarmee moeten keuzes over ruimte, energie en infrastructuur beter worden verbonden met het belang van deze economische clusters. Wethouder Haven en Economie Tim Versnel benadrukt dat uiteindelijk vooral de investeringsbereidheid van bedrijven bepalend is. “De Miljoenennota bevat stappen in de goede richting, maar uiteindelijk telt of bedrijven weer vol overtuiging voor Nederland kiezen. We zijn internationaal nog altijd een A-merk, maar op onze reputatie alleen kunnen we niet teren. Nederland moet op alle niveaus weer uitstralen: ‘we are open for business’.” Volgens Versnel ligt in het Rotterdamse havenindustrieel cluster belangrijke innovatiekracht en investeringsbereidheid voor de toekomstige welvaart en verduurzaming. Daarvoor moeten knelpunten volgens hem sneller worden weggenomen. Tot €1,3 miljard voor CO₂-infrastructuur Verschillende maatregelen sluiten direct aan op eerdere voorstellen van Rotterdam en Zuid-Holland aan het Rijk. Zo wordt tot €1,3 miljard beschikbaar gesteld voor Aramis, de infrastructuur voor het transport en de opslag van CO₂. Daarnaast komt er een Nationale Investeringsinstelling die publiek en privaat geld moet samenbrengen voor investeringen die Nederland nodig heeft. Met het wetsvoorstel Wet fiscale stimulering start-ups en scale-ups wil het kabinet bovendien het toekomstige verdienvermogen versterken. Knelpunten blijven bestaan Tegelijkertijd zijn verschillende problemen nog niet opgelost. Hoge energiekosten, netcongestie, stikstof, trage vergunningverlening en regeldruk blijven investeringen en verduurzaming belemmeren. Volgens Rotterdam en Zuid-Holland is alleen geld beschikbaar stellen daarom niet voldoende. Bedrijven kunnen alsnog jarenlang moeten wachten op een vergunning of aansluiting op het elektriciteitsnet. Ook zijn verdere maatregelen nodig om te zorgen voor een gelijk speelveld met omliggende landen. De verduurzaming van het Rotterdamse haven- en industriecluster wordt daarbij gezien als een nationale en Europese opgave. Wat in Rotterdam wordt bereikt, heeft gevolgen voor de toekomstige welvaart, weerbaarheid en leveringszekerheid. Dat vraagt volgens Rotterdam en Zuid-Holland om stabiel en voorspelbaar beleid, gecombineerd met tempo in de uitvoering. Rotterdam investeert daar zelf ook in: het stadsbestuur trekt €93 miljoen uit voor een investeringsfonds om de haven en economie verder te versterken.
door brightlands.com 14 september 2026
De drie finalisten voor de Marc Cornelissen Brightlands Award 2026 zijn bekend. Guadaluna Chaer van LUXEED Robotics, Lídia Kuti van Smobya en Gilad Regev van Kora maken in oktober kans op de duurzaamheidsaward. De drie ondernemers zijn geselecteerd uit zes genomineerden.
door Knab.nl 14 september 2026
42 procent van de zzp’ers heeft minder dan drie maanden zicht op werk of omzet. Toch ervaart een groot deel van deze groep voldoende vraag naar de eigen diensten. Van de zzp’ers met een korte werkvoorraad zegt 77 procent dat er doorgaans veel vraag is naar hun werk. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van het
door recruitmentunicorns.nl 9 september 2026
De Nederlandse techniek staat de komende jaren voor een grote uitdaging op de arbeidsmarkt. Tot 2029 zijn naar verwachting 60.000 nieuwe werknemers nodig om groei en uitstroom op te vangen. Tegelijkertijd neemt de belangstelling van jongeren voor technische opleidingen af.
door Slimster.nl 9 september 2026
Ondanks dat veel bouwvakkers tijdens de zomer regelmatig in direct zonlicht werken, biedt een groot deel van de werkgevers geen zonnebrandcrème aan. Uit onderzoek van vergelijkingsplatform Slimster onder 525 bouwvakkers blijkt dat slechts 35 procent van de werkgevers zonnebrand beschikbaar stelt. Voor werkgevers die
door knowbe4.com 9 september 2026
Er is nog onvoldoende informatie beschikbaar over de cyberaanval waarbij een kleine Britse energie-installatie vier dagen buiten bedrijf werd gesteld. Daardoor kunnen er op dit moment geen harde conclusies worden getrokken over de verantwoordelijke partij, de gebruikte aanvalsmethode
door www.demolitionday.nl 3 september 2026
Op zaterdag 19 september 2026 opent de Nederlandse sloop- en asbestverwijderingsbranche opnieuw de deuren voor het publiek. Tijdens de vijfde editie van Demolition Day kunnen bezoekers ontdekken hoe gebouwen tegenwoordig worden ontmanteld en welke rol techniek en circulariteit daarbij spelen
door energiesamen.nu 31 augustus 2026
Coöperatieve zonneparken hoeven volgens Energie Samen en energiemarktbedrijf Edmij niet structureel te worden ondersteund met een speciaal noodfonds van de overheid. Hoewel de financiële omstandigheden voor zonneparken de afgelopen jaren zijn verslechterd, zien beide organisaties nog voldoende mogelijkheden
door rotterdam.nl 31 augustus 2026
Rotterdamse maritieme innovatie krijgt volgende week een internationaal podium in Hamburg. Zeventien startups, scale-ups en innovatieve bedrijven uit Rotterdam en Zuid-Holland reizen af naar de SMM, een van de grootste vakbeurzen voor de internationale maritieme industrie. Daar presenteren zij nieuwe technologieën
door nl-techniek.nl 31 augustus 2026
Terwijl de meeste mensen slapen, draaien veel fabrieken gewoon door. Machines verwerken grondstoffen, productielijnen blijven in beweging en vanuit de controlekamer worden processen voortdurend gevolgd.
Meer posts

Ontvang gratis het laatste nieuws

Altijd up-to-date blijven van het laatste nieuws? Schrijf je dan in voor onze gratis nieuwsbrief met het laatste nieuws!