Technische expertise steeds belangrijker voor technologische weerbaarheid van Nederland

Kivi.nl • 30 september 2026

Een technologisch weerbaar Nederland heeft niet alleen voldoende technische vakmensen nodig, maar ook technische kennis op de plekken waar belangrijke keuzes worden gemaakt. Dat was een belangrijke conclusie tijdens een bijeenkomst van de Netherlands Academy of Engineering (NAE), het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) en Stichting Toekomstbeeld der Techniek (STT) op 22 september.


Tijdens de bijeenkomst stond de vraag centraal hoe Nederland zijn technische kennis beter kan inzetten bij maatschappelijke en technologische vraagstukken. Onderwerpen zoals energievoorziening, digitale infrastructuur, technische opleidingen en de afhankelijkheid van buitenlandse technologie kwamen daarbij aan bod.



Technische kennis nodig bij beleidskeuzes


Volgens de aanwezige ingenieurs moet Nederland meer grip krijgen op de eigen energievoorziening en digitale infrastructuur. Daarvoor zijn keuzes nodig die volgens de deelnemers te lang worden uitgesteld.

Een belangrijke vraag daarbij is hoe de beschikbare technische kennis en vakmensen worden ingezet. Ook de overheid moet volgens de deelnemers over voldoende technische expertise beschikken om keuzes op het gebied van energie, infrastructuur en digitalisering goed te kunnen beoordelen.


Bert Hubert, ondernemer en software engineer, uitte tijdens de bijeenkomst stevige kritiek op de manier waarop technische deskundigheid binnen de overheid wordt benut. Volgens hem komt beschikbare expertise onvoldoende terecht bij de ministerraad en bestuurskamers.


Hij vindt adviezen om de kennisbasis van de overheid te versterken te vrijblijvend. Bij technische vraagstukken zoals netcongestie en digitale afhankelijkheid zou technische expertise volgens Hubert rechtstreeks moeten doorwerken in het beleid.



Technische kenniseisen voor beleidsfuncties


Een van de voorstellen die tijdens de bijeenkomst naar voren kwam, is het instellen van technische kenniseisen voor bepaalde beleidsfuncties op ministeries.


Het gaat daarbij specifiek om functies die zich bezighouden met energie, infrastructuur en digitalisering. Door vooraf vast te leggen welke technische kennis voor bepaalde functies nodig is, moet duidelijker worden welke expertise aanwezig moet zijn binnen de overheid. Hoe die kennis precies moet worden vastgesteld en getoetst, is tijdens de bijeenkomst nog niet uitgewerkt.



Niet alleen academische kennis


De discussie ging niet alleen over technische kennis binnen de overheid. Ook de beschikbaarheid van technisch personeel in de maatschappij kwam aan bod.


Volgens de deelnemers ligt binnen de aandacht voor ingenieurs relatief veel nadruk op academisch geschoolde technici. Tegelijkertijd zijn praktisch opgeleide vakmensen noodzakelijk om technische oplossingen daadwerkelijk uit te voeren.


Daarnaast vertrekken afgestudeerden uit technische sectoren regelmatig naar andere branches, waaronder consultancy. Hierdoor ontstaat volgens de deelnemers een soort lekkende pijplijn: er worden technisch geschoolde mensen opgeleid, maar een deel daarvan komt uiteindelijk niet terecht in de technische sectoren waar de kennis nodig is.



Prioriteiten stellen bij technische tekorten


Ook het tekort aan technisch talent werd besproken. Het talentprogramma Beethoven, dat zich onder meer rond ASML richt op de talentopgave, werd tijdens de bijeenkomst genoemd als voorbeeld voor andere sectoren.


Hans de Jong, speciaal gezant voor de talentopgave in het project Beethoven en voorzitter van de Raad van Toezicht van het Platform Talent voor Technologie, wees daarbij op een spanningsveld.Mensen moeten vrij zijn om hun eigen studie en loopbaan te kiezen, terwijl er tegelijkertijd een grote behoefte bestaat aan technisch personeel op plekken waar tekorten ontstaan.


Volgens De Jong moet Nederland daarom duidelijker bepalen waar technische kennis en talent nodig zijn. Wanneer Nederland daar zelf geen prioriteiten in stelt, bestaat volgens hem het risico dat ontwikkelingen uiteindelijk mede door het buitenland worden bepaald.



Technische kennis als onderdeel van weerbaarheid


NAE, KIVI en STT willen de komende periode de aandacht voor de technische kennisbasis verder onder de aandacht brengen bij de politiek. Daarbij gaat het zowel om de beschikbaarheid van voldoende technisch personeel als om het versterken van technische expertise binnen de overheid. Volgens de organisaties is die kennis nodig om keuzes rond energie, infrastructuur en digitalisering beter te kunnen maken.


De discussie laat daarmee zien dat technologische weerbaarheid niet alleen draait om nieuwe technologie, maar ook om de mensen die deze technologie ontwikkelen, toepassen en beoordelen.

door Rotterdam.nl • 30 september 2026
Het college van Rotterdam heeft de Begroting 2027 gepresenteerd. Het is de eerste begroting van deze bestuursperiode en vormt een eerste vertaling van het coalitieakkoord ‘Vaart maken’ naar concrete plannen. De gemeente richt zich daarbij op drie grote doelen: voldoende woningen, een sterke en groene economie en een
door allaboutautomation.nl • 28 september 2026
De Nederlandse editie van all about automation krijgt steeds meer vorm. Voor de eerste editie in Nederland hebben inmiddels ruim 50 exposanten hun deelname bevestigd. De vakbeurs richt zich op industriële automatisering, robotica en digitalisering en wordt op 21 en 22 april 2027 gehouden in de Evenementenhal Gorinchem.
door allianz-trade.nl • 28 september 2026
De hittegolven van afgelopen zomer hebben de Nederlandse economie naar schatting €9,2 miljard aan productie gekost. Daarmee behoort Nederland tot de vijf Europese landen met de grootste economische verliezen door de extreme hitte. Voor 30 Europese landen wordt het totale verlies geschat op €113 miljard. Dat blijkt uit het Allianz Climate Economics Report 2026 van Allianz Trade. De economische schade komt volgens het onderzoek vooral voort uit productiviteitsverlies. Werknemers kunnen bij hoge temperaturen minder produceren, terwijl bedrijven tegelijkertijd te maken krijgen met hogere energiekosten en aanpassingen aan productieprocessen. Nederland staat met €9,2 miljard op de vijfde plaats. Alleen Italië (€27,8 miljard), Duitsland (€25 miljard), Frankrijk (€20,1 miljard) en België (€9,4 miljard) komen hoger uit. Samen zijn deze vijf landen verantwoordelijk voor 81% van de berekende Europese verliezen. Voor de 30 onderzochte landen komt het totale verlies overeen met ongeveer 0,46% van het verwachte gezamenlijke bbp in 2026 . Hitte verlaagt productie per gewerkt uur De schade zit volgens Allianz Trade niet alleen in zichtbare gevolgen zoals mislukte oogsten of beschadigde infrastructuur. Een groot deel ontstaat doordat mensen en productieprocessen minder efficiënt functioneren. Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, zegt hierover: “Het gaat hierbij niet zozeer om directe, zichtbare schade zoals oogsten die mislukken of schade aan infrastructuur, maar vooral om productiviteitsverlies. Schade die je niet direct ziet.” Bij extreme hitte kunnen werkzaamheden worden uitgesteld en moeten machines of productieprocessen worden aangepast. Hierdoor loopt de economische productie terug zonder dat er noodzakelijkerwijs sprake is van fysieke schade aan een installatie of gebouw. De researchafdeling van Allianz Trade berekende dat de arbeidsproductiviteit bij temperaturen tussen 30 en 35 graden Celsius per extra graad met ongeveer 3% per gewerkt uur afneemt. Koeling verhoogt het energieverbruik De temperatuur heeft daarnaast gevolgen voor de energiehuishouding van bedrijven. Wanneer werkplekken, productielocaties en machines extra moeten worden gekoeld, neemt het energieverbruik toe. Geeroms: “Onze researchafdeling berekende hoeveel de arbeidsproductiviteit bij extreme hitte terugvalt. Per extra graad tussen 30 en 35 graden daalt de productie per gewerkt uur met circa 3%. Tegelijkertijd stijgen de energiekosten door de extra inzet van koel- en klimaatsystemen.” Ook andere factoren kunnen de economische impact vergroten. Zo kunnen lagere waterstanden in rivieren gevolgen hebben voor transport en bedrijfsactiviteiten. De combinatie van lagere productiviteit, hogere energiekosten en verstoringen werkt uiteindelijk door in de winstgevendheid van bedrijven en de koopkracht van huishoudens. Luchtvochtigheid speelt grote rol bij hittestress Niet alleen de temperatuur bepaalt hoe zwaar een hittegolf uitpakt. Allianz Trade onderzocht ook de invloed van luchtvochtigheid. Een hoge luchtvochtigheid kan de gevolgen van langdurige hitte voor de arbeidsproductiviteit versterken. Voor ieder onderzocht land werd gekeken naar de zwaarste periode van vijf opeenvolgende hittedagen tussen juni en augustus 2026 . Daarbij werden zowel temperatuur als luchtvochtigheid meegenomen. Dat zorgt voor verschillen tussen landen. In Hongarije lag de temperatuur tijdens de onderzochte hittepiek bijvoorbeeld hoger dan in Italië. Door de veel hogere luchtvochtigheid was de hittestress in Italië echter groter. Volgens Allianz Trade had de hitte daardoor een negatief effect van 1,19 procentpunt op de Italiaanse economische groei , tegenover 0,51 procentpunt in Hongarije . Voor Nederland wordt het effect geschat op ongeveer 0,7 procentpunt . Geeroms: “Een thermometer vertelt dus maar een deel van het verhaal. Voor bedrijven is vooral van belang hoe zwaar de combinatie van temperatuur en luchtvochtigheid werknemers en productieprocessen belast. Klimaatrisico raakt productie én kosten Voor bedrijven betekent extreem weer volgens Allianz Trade een risico dat zowel aan de productie- als aan de kostenkant zichtbaar wordt. Naast een lagere arbeidsproductiviteit kunnen ondernemingen te maken krijgen met hogere kosten voor energie, grondstoffen en bedrijfsvoering. Ook verstoringen in logistieke processen kunnen de bedrijfsvoering beïnvloeden. Geeroms stelt daarom dat klimaatrisico steeds meer onderdeel wordt van regulier financieel en operationeel risicomanagement. “Extreem weer verstoort niet alleen de productie, het werkt ook door aan de kostenkant. Dat loopt uiteen van hogere grondstofkosten tot extra energiekosten. Voor ondernemingen wordt het steeds belangrijker om klimaatrisico niet alleen als duurzaamheidsvraagstuk te zien, maar ook als een gewoon bedrijfs- en financieel risico.” El Niño kan prijzen in 2027 verder onder druk zetten De gevolgen van klimaatontwikkelingen kunnen ook na een hittegolf zichtbaar blijven. Volgens het rapport kan een sterke El Niño in 2027 zorgen voor extra inflatiedruk in de Europese Unie. Allianz Trade verwacht in dat scenario gemiddeld 0,31 procentpunt extra inflatie in de EU. Voor voedselprijzen kan de stijging oplopen tot 0,50 procentpunt . De gevolgen verschillen daarbij sterk per land. Volgens Allianz Trade kunnen delen van Noord- en Oost-Europa relatief zwaar worden geraakt. In een scenarioanalyse schat de kredietverzekeraar dat een zeer sterke El Niño wereldwijd ongeveer USD 451 miljard aan economische productie kan kosten. Voor de EU-27 wordt de netto economische schade geschat op ongeveer USD 24 miljard . Investeren in aanpassing moet schade beperken Volgens Allianz Trade laten de klimaatrampen van 2025 en 2026 zien dat preventieve maatregelen belangrijk zijn. Landen die vooraf investeren in preventie, waarschuwingssystemen en financiering zijn volgens het rapport beter voorbereid dan landen die vooral na een ramp investeren in herstel. Ook bedrijven kunnen volgens Geeroms maatregelen nemen om de bedrijfsvoering beter bestand te maken tegen extreme temperaturen. Daarbij kan worden gedacht aan koeling van werkplekken en productielocaties, aangepaste werktijden, alternatieve leveranciers en voldoende financiële buffers . Daarmee verschuift klimaataanpassing volgens Allianz Trade steeds verder van een afzonderlijk duurzaamheidsbeleid naar een onderdeel van de normale bedrijfsvoering en risicobeheersing. De economische gevolgen van extreme hitte worden daarmee niet alleen bepaald door de temperatuur zelf. Vooral de combinatie van hittestress, lagere arbeidsproductiviteit, extra energiegebruik en verstoringen in productie en logistiek bepaalt uiteindelijk hoe groot de schade voor bedrijven en de economie wordt.
door Continews.nl • 25 september 2026
Nederland kan duizenden extra woningen realiseren door bestaande gebouwen uit te breiden met één of meerdere woonlagen. Toch worden deze mogelijkheden nog beperkt benut. Volgens HDO Groep ligt het grootste probleem daarbij niet bij de beschikbare bouwtechniek, maar bij bestuurlijke en juridische voorwaarden.
door Rijksoverheid.nl • 25 september 2026
Vanaf 26 november 2026 veranderen de regels voor het vliegen met drones rond de civiele luchthavens van Schiphol, Rotterdam, Groningen, Maastricht en Lelystad. Door het luchtruim rondom deze vliegvelden anders in te delen, ontstaat in bepaalde gebieden meer ruimte voor dronevluchten. De aanpassing moet veilige
door movares.nl • 24 september 2026
Movares Group B.V. heeft Nieman Groep overgenomen. Met de overname worden de expertisegebieden van beide organisaties samengebracht. Movares brengt onder meer kennis van ontwerp, advies, engineering en systeemintegratie in, terwijl Nieman gespecialiseerd is in onder andere bouwfysica, duurzaamheid, installatietechniek
door ing.nl • 24 september 2026
Op 29 september opent de tweede subsidieronde van 2026 voor de aanschaf van elektrische vrachtwagens. De AanZET-regeling ondersteunt transportondernemers bij de overstap naar emissievrij vrachtvervoer. De verwachting is dat ook deze subsidieronde binnen enkele dagen volledig wordt benut. Eerdere aanvraagrondes lieten
door Kozijnshop.nl • 24 september 2026
Videodeurbellen zijn voor veel Nederlanders inmiddels onderdeel van de beveiliging van hun woning. Ruim een derde (34%) heeft een videodeurbel bij de woning. Van deze groep gelooft 94% dat de camera bijdraagt aan de beveiliging van de woning. Tegelijkertijd sluit 27% van de bezitters de voordeur niet altijd volledig af
door continews.nl • 23 september 2026
De aanpak van netcongestie vraagt volgens energiebedrijf 1KOMMA5° niet alleen om uitbreiding van het elektriciteitsnet. Ook de flexibiliteit die al bij huishoudens beschikbaar is, kan worden ingezet om de bestaande netcapaciteit beter te benutten. Zonnepanelen, thuisbatterijen, elektrische auto’s en warmtepompen kunnen
door cvster.nl • 23 september 2026
Werknemers in de bouw zijn relatief vaak enthousiast over hun werk. Bijna zeven op de tien bouwmedewerkers voelen meerdere keren per week of dagelijks enthousiasme tijdens hun werk. Ook op het gebied van bevlogenheid scoort de bouw hoog. Daarbij gaat het om werknemers die zich tijdens het werk fit en sterk voelen
Meer posts

Ontvang gratis het laatste nieuws

Altijd up-to-date blijven van het laatste nieuws? Schrijf je dan in voor onze gratis nieuwsbrief met het laatste nieuws!