Nederland behoort tot de landen die sinds het Klimaatakkoord van Parijs de meeste vooruitgang hebben geboekt op het gebied van verduurzaming. Ons land staat op de elfde plaats van 65 onderzochte landen en presteert daarmee beter dan verschillende grote Europese economieën.

 Sinds 2015 is de uitstoot van broeikasgassen per inwoner met 34 procent gedaald. Toch staat de energietransitie onder druk. Vooral problemen met het elektriciteitsnet, hoge investeringskosten en de verduurzaming van de industrie zorgen voor nieuwe uitdagingen. Dat blijkt uit de Green Transition Tracker 2026 van kredietverzekeraar Allianz Trade.

Nederland zakt naar elfde plaats op internationale ranglijst

In de Green Transition Tracker 2026 vergelijkt Allianz Trade de klimaatprestaties van 65 landen. Deze landen zijn samen verantwoordelijk voor meer dan 80 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Het onderzoek kijkt onder andere naar de ontwikkeling van de uitstoot, energie-efficiëntie en de voortgang van de energietransitie sinds 2015.

Nederland staat op de elfde plaats wanneer wordt gekeken naar de vooruitgang sinds het Klimaatakkoord van Parijs. Daarmee is ons land één positie gezakt ten opzichte van de vorige meting. Hoewel de Nederlandse voortgangsscore verder is verbeterd, gebeurde dit minder snel dan het wereldwijde gemiddelde.

Nederlandse uitstoot per inwoner daalt met 34 procent

Nederland heeft de afgelopen tien jaar aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het verminderen van broeikasgasemissies. In 2015 bedroeg de uitstoot gemiddeld 9,68 ton CO₂-equivalent per inwoner. Inmiddels is dit gedaald naar 6,38 ton, een afname van ongeveer 34 procent.

Ook de uitstoot in verhouding tot de economische productie is sinds 2015 sterk verminderd. Per miljoen dollar economische productie wordt bijna 39 procent minder aan broeikasgassen uitgestoten. Dit betekent dat de Nederlandse economie in de afgelopen tien jaar minder uitstoot is gaan produceren in verhouding tot haar omvang.

Nederland presteert beter dan grote Europese economieën

Volgens Allianz Trade scoort Nederland bij de voortgang van de energietransitie beter dan verschillende grote economieën binnen de Europese Unie. Nederland behaalt een voortgangsscore van 38 punten, tegenover 36 punten voor Duitsland, 30 punten voor Frankrijk en 26 punten voor België. Ook Italië en Spanje blijven op deze ranglijst achter bij Nederland.

Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, benadrukt dat Nederland de afgelopen jaren belangrijke stappen heeft gezet. Zo wordt energie efficiënter gebruikt en neemt de productie van duurzame elektriciteit toe. Tegelijkertijd worden de volgende stappen volgens hem ingewikkelder, omdat verdere verduurzaming afhankelijk is van onder andere energieopslag, uitbreiding van het elektriciteitsnet en aanpassingen in de industrie.

Andere Europese landen hebben lagere uitstoot

Hoewel Nederland relatief snel vooruitgang boekt, betekent dit niet dat de huidige uitstoot laag is. Frankrijk produceert gemiddeld 3,85 ton broeikasgassen per inwoner, aanzienlijk minder dan Nederland. Ook Spanje en Italië hebben met respectievelijk 4,51 en 5,12 ton een lagere uitstoot per inwoner.

Bij een vergelijking van de huidige klimaatprestaties staat Nederland dan ook op de 39e plaats van de 65 onderzochte landen. Dit verschil laat zien dat een land veel vooruitgang kan boeken, terwijl de totale uitstoot nog relatief hoog blijft. Vooral de Nederlandse industrie, transportsector en elektriciteitsproductie blijven belangrijke bronnen van broeikasgassen.

Elektriciteitsnet vormt steeds grotere uitdaging

Een van de belangrijkste knelpunten voor de Nederlandse energietransitie is de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet. Door de groei van zonnepanelen, windenergie, elektrische voertuigen en industriële elektrificatie neemt de vraag naar transportcapaciteit op het stroomnet toe. In verschillende delen van Nederland is het elektriciteitsnet inmiddels overbelast.

Deze netcongestie kan ervoor zorgen dat bedrijven niet direct een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting kunnen krijgen. Hierdoor worden investeringen in elektrische productieprocessen en andere duurzame technieken soms uitgesteld. Volgens Allianz Trade is uitbreiding van de netcapaciteit daarom noodzakelijk om de volgende fase van de energietransitie mogelijk te maken.

Hernieuwbare energie haalt steenkool wereldwijd in

Wereldwijd heeft duurzame elektriciteitsproductie een belangrijke mijlpaal bereikt. In 2025 was volgens Allianz Trade 33,5 procent van de mondiale elektriciteitsproductie afkomstig uit hernieuwbare energiebronnen. Daarmee lag het aandeel voor het eerst boven dat van steenkool, dat uitkwam op 33,2 procent.

Ook de groei van de wereldwijde elektriciteitsproductie werd vrijwel volledig door duurzame energie gedragen. Volgens het onderzoek was hernieuwbare energie verantwoordelijk voor 99 procent van de toename. Vooral de verdere uitbreiding van zonne- en windenergie speelt hierbij een belangrijke rol.

Wereldwijde verduurzaming verloopt nog te langzaam

Ondanks de groei van duurzame energie verloopt de wereldwijde vermindering van broeikasgasemissies volgens Allianz Trade onvoldoende snel. Op basis van het huidige tempo zou de wereld pas rond 2064 het uitstootniveau bereiken dat aansluit bij de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn.

Dat betekent een achterstand van ongeveer veertien jaar op de internationale doelstelling. Volgens het onderzoek zijn daarom aanvullende maatregelen en investeringen nodig om de uitstoot sneller terug te dringen. Daarbij gaat het niet alleen om duurzame energieopwekking, maar ook om energie-efficiëntie, elektrificatie en het verminderen van fossiel energiegebruik.

Europese uitstoot daalt minder snel dan voorheen

Ook binnen de Europese Unie neemt het tempo van de verduurzaming af. In 2025 daalde de uitstoot van broeikasgassen volgens Allianz Trade met slechts 0,2 procent. In de voorgaande jaren bedroeg de gemiddelde jaarlijkse daling ongeveer 4 procent.

Wanneer dit lagere tempo aanhoudt, zou de Europese Unie volgens de berekeningen pas rond 2057 een uitstootniveau bereiken dat aansluit bij de klimaatdoelstellingen voor 2050. De vertraging wordt onder andere gekoppeld aan praktische problemen bij de uitvoering van verduurzamingsplannen, waaronder beperkte netcapaciteit en hoge investeringskosten.

Industrie heeft moeite met verdere elektrificatie

Voor industriële bedrijven vormt de overstap van fossiele brandstoffen naar elektriciteit een belangrijke stap richting een lagere CO₂-uitstoot. Productieprocessen die momenteel gebruikmaken van aardgas of andere fossiele energiebronnen kunnen in sommige gevallen worden aangepast om elektrisch te functioneren.

Deze omschakeling vraagt echter om grote investeringen in machines, installaties en infrastructuur. Daarnaast hebben bedrijven voldoende elektriciteitscapaciteit nodig. Volgens Allianz Trade kunnen hoge energieprijzen en internationale concurrentie ervoor zorgen dat ondernemingen investeringen uitstellen, waardoor de verduurzaming van de industrie langzamer verloopt.

Investeringen in elektriciteitsnetten en batterijen nemen toe

Wereldwijd wordt in 2026 naar verwachting ongeveer 2.200 miljard dollar geïnvesteerd in schone energie. Dat is een stijging van 6,5 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Opvallend is dat steeds meer geld wordt besteed aan de infrastructuur die nodig is om duurzame elektriciteit te transporteren en op te slaan.

De investeringen in elektriciteitsnetten stijgen naar verwachting met bijna 21 procent, terwijl de uitgaven aan batterijopslag met ongeveer 36 procent toenemen. Deze technologieën zijn belangrijk om vraag en aanbod van elektriciteit beter op elkaar af te stemmen. Vooral bij zonne- en windenergie, waarvan de productie afhankelijk is van weersomstandigheden, speelt energieopslag een steeds grotere rol.

Energieopslag wordt belangrijker voor stabiel elektriciteitsnet

De groei van hernieuwbare energie zorgt voor nieuwe technische uitdagingen. Zonnepanelen produceren bijvoorbeeld vooral overdag elektriciteit, terwijl de vraag naar stroom ook in de avonduren hoog kan zijn. Windturbines leveren daarnaast niet voortdurend dezelfde hoeveelheid energie. Hierdoor wordt het belangrijker om opgewekte elektriciteit tijdelijk op te slaan.

Batterijsystemen kunnen helpen om overschotten aan elektriciteit op te slaan en deze op een later moment weer beschikbaar te maken. Daarnaast kunnen slimme energienetten en flexibel elektriciteitsverbruik bijdragen aan een betere verdeling van de beschikbare capaciteit. Volgens Allianz Trade zijn dergelijke oplossingen noodzakelijk om de energietransitie verder te versnellen.

Verdere verduurzaming vraagt om uitbreiding infrastructuur

De resultaten van de Green Transition Tracker 2026 laten zien dat Nederland de afgelopen tien jaar aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt, maar dat verdere verduurzaming steeds complexer wordt. Waar eerdere verbeteringen onder andere werden bereikt door efficiënter energiegebruik en uitbreiding van duurzame opwekking, wordt de volgende fase sterker afhankelijk van infrastructuur en technologische aanpassingen.

Voor Nederland ligt een belangrijke uitdaging bij het uitbreiden van het elektriciteitsnet en het beschikbaar maken van voldoende opslagcapaciteit. Zonder deze ontwikkelingen kunnen bedrijven en huishoudens minder snel overstappen op duurzame energieoplossingen. Volgens Allianz Trade is het daarom belangrijk dat investeringen in duurzame opwekking, netverzwaring en energieopslag beter op elkaar worden afgestemd.