Kosten dijkversterking stijgen verder door snelle toename zeespiegel

Dijken, waterkeringen, en dammen dienen te worden versterkt om tegen 2050 te voldoen aan nieuwe, deels strengere waterveiligheidsnormen. Onderzoek van de Rijksoverheid wijst uit dat deze operatie aanzienlijk duurder zal uitvallen dan oorspronkelijk verwacht, met kosten die vele miljarden hoger liggen.

Daarnaast blijkt dat de verwachting is dat de kosten nog verder zullen stijgen vanwege de versneld stijgende zeespiegel. Het is dringend nodig om grootschalige ingrepen aan dijken uit te voeren, en de tijdsdruk is enorm hoog omdat dijkversterkingen veel tijd vergen. Sommige dijken moeten mogelijk met meer dan twintig meter worden verbreed vanwege de hogere zeespiegel.

Het versterken van dijken heeft aanzienlijke milieu-impact. Op dit moment wordt er nog weinig lokaal materiaal gebruikt, wat leidt tot grootschalige import uit het buitenland. Het gebruik van meer lokaal beschikbaar materiaal kan transportafstanden beperken en biedt kansen voor circulair gebruik van materiaal, waarbij de wingebieden kunnen dienen voor natuurontwikkeling. Upcycling, zoals het geschikt maken van reeds beschikbaar materiaal, is hier een voorbeeld van.

Het versnellen van lopende onderzoeken naar dijkversterking is cruciaal. Innovaties moeten sneller worden geïntegreerd door dijkenbouwers, waarbij koplopersprojecten als voorbeeld kunnen dienen voor effectieve oplossingen. Bijvoorbeeld, dijkversterking Stenendijk in het Overijsselse Hasselt maakte voor het eerst gebruik van elektriciteit als enige energiebron, wat resulteerde in emissieloos werken en voordelen opleverde voor CO2-uitstoot, geluid, en stikstofemissie.

De complexiteit van het probleem vereist niet alleen een versnelling van duurzame maatregelen maar ook een landelijke visie en strategie. Het is essentieel om nu al rekening te houden met klimaatverandering over honderd jaar in plaats van een te geoptimaliseerd ontwerp voor de komende vijftig jaar. Dit vereist een nieuw nationaal deltaplan, vergelijkbaar met het plan uit 1953, waarin waterschappen, overheden, en dijkenbouwers samenwerken. Kennisdeling kan aanzienlijk tijd besparen en de voortgang versnellen.

Bovendien is het waardevol om te onderzoeken hoe we het maximale kunnen halen uit de dijken die we al hebben. Er zit aanzienlijke verborgen veiligheid in dijken, en dit verder onderzoeken kan aanzienlijke kostenbesparingen opleveren en de prioriteit van dijkversterkingen helpen bepalen.