In ziekenhuizen, banken, overheidsgebouwen en datacenters mag apparatuur met gevoelige data vaak het pand niet zomaar verlaten. Toch moeten oude harde schijven, SSD's en telefoons op een gegeven moment weg. De oplossing: de vernietiging komt naar de klant toe. Een shreddervrachtwagen rijdt voor, de datadragers gaan erin en komen er als kleine snippers weer uit. Maar hoe werkt zo'n mobiele shredder eigenlijk, en waarom is dit veiliger dan wissen of transport naar een verwerker? In dit artikel duiken we in de techniek.

Waarom fysieke vernietiging?

Er zijn grofweg twee manieren om data definitief te verwijderen: softwarematig overschrijven en fysiek vernietigen. Overschrijven is ideaal voor apparatuur die nog hergebruikt wordt. Maar bij kapotte schijven, zeer gevoelige data of strenge interne eisen is fysieke vernietiging de zekerste keuze. De internationale richtlijn NIST SP 800-88 onderscheidt drie niveaus van opschonen: clear, purge en destroy. Bij destroy wordt het opslagmedium onbruikbaar gemaakt, zodat herstel ook met geavanceerde laboratoriumtechnieken niet meer haalbaar is.

De techniek in de vrachtwagen

Een shreddervrachtwagen is in feite een rijdende verwerkingsruimte. De belangrijkste onderdelen:

1. Industriële shredder: een machine met zware, langzaam draaiende messen of tanden die harde schijven, SSD's, telefoons en tapes in stukken scheurt. Langzaam draaien levert veel koppel op, wat nodig is voor metalen behuizingen en printplaten.

2. Zeef of uitvoermaat: de grootte van de snippers wordt bepaald door de afstelling van de messen en een zeef. Hoe kleiner de snippers, hoe hoger het beveiligingsniveau.

3. Opvangbak: de restanten worden verzameld in een afgesloten bak, die later naar een recycler gaat voor het terugwinnen van metalen.

4. Camera en registratie: vaak kan de klant via een scherm of camera meekijken hoe de datadragers worden vernietigd.

5. Eigen stroomvoorziening: een generator of aansluiting zorgt dat de shredder overal kan draaien, op een parkeerplaats of bij een laadperron.

De norm: DIN 66399

Voor fysieke vernietiging van datadragers is de Duitse norm DIN 66399 in Europa de belangrijkste referentie. De norm deelt data in naar beschermingsbehoefte en koppelt daar beveiligingsniveaus aan, met per type drager (zoals harde schijven of elektronische opslag) een maximale snippergrootte. Hoe gevoeliger de data, hoe kleiner de deeltjes moeten zijn. Voor harde schijven wordt vaak niveau H-5 gebruikt bij vertrouwelijke bedrijfs- en patiëntgegevens.

Het proces op locatie

1. Voorbereiding: de klant verzamelt de datadragers, of de verwerker haalt ze ter plekke uit de systemen.

2. Registratie: elke datadrager wordt gescand op serienummer, zodat later precies is vast te stellen wat er is vernietigd.

3. Vernietiging: de dragers gaan de shredder in, terwijl de klant of een security officer meekijkt.

4. Afvoer van restmateriaal: de snippers worden meegenomen voor gecertificeerde recycling.

5. Certificaat: de klant ontvangt een certificaat van vernietiging met serienummers, methode en datum.

Het grote voordeel: er is geen transport van leesbare data. De keten van bewaring blijft volledig gesloten, omdat de datadragers het terrein alleen als onherstelbare snippers verlaten.

Waarom dit ertoe doet

Een harde schijf die tijdens transport kwijtraakt of slecht wordt verwerkt, kan een datalek veroorzaken. Bij persoonsgegevens moet zo'n lek binnen 72 uur worden gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Vernietiging op locatie neemt dat risico vrijwel helemaal weg en levert direct bewijs op voor audits.

Een voorbeeld uit Nederland

Een van de partijen in Nederland met een eigen shreddervrachtwagen is Reuzado.nl. Reuzado uit Halfweg vernietigt datadragers op locatie volgens DIN 66399 en werkt volgens ISO 27001. Het bedrijf noemt als voorbeeld een ziekenhuis dat vanwege een verhuizing snel van afgeschreven hardware af moest: binnen 48 uur stond de shreddertruck op locatie en in één dag werden 600 datadragers

gecertificeerd vernietigd volgens niveau H5. Apparatuur die nog bruikbaar is, wist Reuzado softwarematig met Blancco, zodat de hardware een tweede leven kan krijgen.