Den Haag, 17 januari 2025 – Het kabinet gaat maatwerkgesprekken voeren met bedrijven die afvalverbrandingsinstallaties beheren. Deze gesprekken zijn een belangrijke stap in het streven naar een circulaire economie en het terugdringen van schadelijke uitstoot. Staatssecretaris Jansen (Infrastructuur en Waterstaat) en minister Hermans (Klimaat en Groene Groei) hebben dit vandaag bekendgemaakt in een brief aan de Tweede Kamer.

Doelen van de maatwerkafspraken

Afvalverbrandingsinstallaties zijn cruciaal voor het afvalbeheer, maar dragen ook aanzienlijk bij aan de uitstoot van CO₂ en stikstof. Om deze sector te verduurzamen, heeft het kabinet in het Meerjarenprogramma Klimaatfonds € 222 miljoen gereserveerd. De maatwerkafspraken richten zich op:

• Vermindering van CO₂- en stikstofuitstoot.
• Bijdragen aan een circulaire economie, waarin grondstoffen zo veel mogelijk worden hergebruikt.
• Verbetering van de leefomgeving door schonere industriële processen.

In eerste instantie worden gesprekken gevoerd met AEB Amsterdam en AVR Rotterdam/Duiven.

Visie op afvalverbranding

De gesprekken zijn gebaseerd op de nieuwe beleidsvisie afvalverbranding, die vandaag aan de Tweede Kamer is gepresenteerd. Deze visie sluit aan bij de doelstellingen van klimaatneutraliteit en het streven naar een circulaire economie in 2050.

Staatssecretaris Jansen:
“Nederland werkt toe naar een circulaire economie in 2050. Dat betekent zuinig omgaan met materialen en grondstoffen en deze zoveel mogelijk hergebruiken. Afvalverbranding moet steeds verder worden beperkt, terwijl we meer recyclen en hergebruiken. Tegelijkertijd moeten afvalverbranders hun uitstoot verminderen om bij te dragen aan een schonere leefomgeving.”

Minister Hermans:
“Met maatwerkafspraken laten we zien dat verduurzaming van industriële processen hier in Nederland kan én moet gebeuren. Dit is essentieel om bedrijven te behouden voor ons land en tegelijkertijd bij te dragen aan een duurzame toekomst.”

Afvalverbranding blijft voorlopig noodzakelijk

Hoewel het kabinet de rol van afvalverbranding wil verkleinen, blijft deze techniek voorlopig nog nodig. Dit geldt met name voor:

• Afvalstromen die niet recyclebaar zijn.
• Vernietiging van schadelijke stoffen, zoals medisch afval of zeer zorgwekkende stoffen.
• Energielevering, vooral warmte, aan huishoudens en industrie.

Door innovaties in productontwerp, afvalscheiding en andere verwerkingstechnieken, zal de afhankelijkheid van afvalverbranding op termijn afnemen. Dit sluit aan bij de visie om meer te recyclen en minder te verbranden.

Toekomstplannen en financiële uitdagingen

De geschatte kosten voor het verduurzamen van afvalverbrandingsinstallaties liggen tussen de € 14 en € 23 miljard, terwijl momenteel ongeveer € 12 miljard beschikbaar is. Voor de huidige projecten wordt verwacht dat er tussen 2030 en 2036 circa € 2,5 miljard extra nodig is. De waterschappen hebben aangegeven € 1,25 miljard bij te dragen, op voorwaarde dat het Rijk dit bedrag aanvult.

Het kabinet zal in 2025 een herijking van het Hoogwaterbeschermingsprogramma uitvoeren, waarbij afspraken worden gemaakt over de financiering en uitvoering van het programma.

Conclusie

Met de maatwerkafspraken zet het kabinet een belangrijke stap naar verduurzaming in de afvalverbrandingssector. Dit initiatief draagt bij aan het realiseren van een circulaire economie en een schonere leefomgeving, waarbij innovatie en samenwerking centraal staan.

bron: Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat