In de eerste helft van 2024 is het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) dat stopt aanzienlijk toegenomen. Uit cijfers van de Kamer van Koophandel (KvK), verkregen door Onderneming.nl, blijkt dat ruim 77.000 zelfstandigen zich dit jaar uitschreven uit het handelsregister. Dit is een stijging van maar liefst 30% ten opzichte van dezelfde periode in 2023, toen ongeveer 60.000 zzp’ers zich uitschreven. Deze stijging roept vragen op over de oorzaken, waaronder de invloed van de handhaving op de wet DBA.

Oorzaken van de Toename in Uitschrijvingen

Een belangrijke factor achter de toename in het aantal stoppende zzp’ers lijkt de aangekondigde handhaving van de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) te zijn, die gericht is op het tegengaan van schijnzelfstandigheid. Frank Alfrink, voorzitter van branchevereniging ZZP Nederland, ziet deze handhaving als een mogelijke oorzaak. Volgens hem merkt de vereniging een stijgende trend van zzp’ers die ervoor kiezen om terug te keren naar loondienst, vooral binnen de publieke sector.

"Veel van onze stoppende leden geven aan dat ze teruggaan in loondienst," aldus Alfrink. De sectoren overheid, zakelijke dienstverlening en zorg worden hierbij het zwaarst getroffen. Er gaan zelfs geruchten dat ministeries vanaf 1 januari geen zelfstandigen meer mogen inhuren, wat de onzekerheid voor zzp’ers in deze sectoren vergroot.

Verscherpt Toezicht en Afschrikking van Nieuwe Zelfstandigen

De wet DBA, die oorspronkelijk in 2016 werd ingevoerd, blijft een punt van zorg voor zowel zelfstandigen als opdrachtgevers. Het verscherpte toezicht lijkt niet alleen bestaande zzp’ers te beïnvloeden, maar schrikt ook potentiële nieuwe zelfstandigen af. Waar in de eerste helft van 2023 nog 120.245 nieuwe zzp’ers zich inschreven, daalde dit aantal in 2024 tot 110.515. Deze daling van tienduizend nieuwe inschrijvingen wijst erop dat de onzekerheid rondom de wet DBA het ondernemerschap ontmoedigt. Meer informatie over de wet DBA en de uitdagingen voor zzp'ers is te vinden op de website van de Rijksoverheid.

Onnodige Verstoringen in het Speelveld voor Zelfstandigen

De branchevereniging ZZP Nederland is van mening dat de huidige aanpak onnodig verstorend werkt. Door de aankondiging van handhaving worden zelfstandigen en opdrachtgevers in een positie gedwongen waarin zij proberen in het midden van het spectrum te blijven, uit angst voor de onduidelijke regels en mogelijke consequenties. “We zien nu al dat dit leidt tot veel zzp’ers die stoppen,” aldus Alfrink. Deze situatie doet denken aan de onduidelijkheid die ontstond bij de invoering van de wet DBA in 2016, wat ook toen voor veel onrust zorgde.

Een Oproep tot Gerichte Handhaving

ZZP Nederland pleit voor een meer gerichte benadering van de handhaving. In plaats van alle zelfstandigen over één kam te scheren, zou de focus volgens de vereniging moeten liggen op het zogenoemde ‘laaghangend fruit’. Dit betekent dat men zou moeten beginnen met het aanpakken van zzp’ers die tegen een te laag tarief werken, zoals afwassers die €15,- per uur verdienen en arbeidsmigranten in sectoren zoals de glastuinbouw. Volgens de branchevereniging kunnen deze tarieven onmogelijk de ondernemersrisico’s dekken die zzp’ers dragen. “Laat de echte ondernemers met rust,” luidt hun boodschap aan de politiek. Verdere informatie over de positie van zzp’ers in Nederland is te vinden bij ZZP Nederland.

De Veerkracht van Ondernemers

Ondanks de onzekerheden rondom de wet DBA, blijft de veerkracht van Nederlandse ondernemers bewonderenswaardig. Veel zzp’ers blijven vastberaden en flexibel, zelfs wanneer ze tegen obstakels aanlopen. “Het zijn ondernemers,” zegt Alfrink. “Als zij een muur zien, blijven ze niet wachten. Ze vinden een manier om eromheen, eroverheen of eronderdoor te gaan.” Toch heeft de toename in het aantal stoppers duidelijk gemaakt dat meer helderheid vanuit de overheid noodzakelijk is. Dit zou een hoop onrust kunnen wegnemen en het ondernemerschap in Nederland stimuleren.

Conclusie: Een Stijging die Om Duidelijkheid Vraagt

De stijging in het aantal stoppende zzp’ers toont aan dat er behoefte is aan duidelijke en gerichte regelgeving. Door de handhaving op de wet DBA zonder duidelijke kaders uit te voeren, raken zelfstandigen ontmoedigd en opdrachtgevers terughoudend. Een meer gerichte aanpak die zich richt op zzp’ers met te lage tarieven kan veel problemen oplossen, zonder de ondernemers te ontmoedigen die de Nederlandse economie juist versterken. Voor meer informatie over de huidige situatie en ontwikkelingen omtrent zzp’ers, kunt u terecht op de website van ZZP Nederland.

In de komende periode zal het belangrijk zijn dat de overheid luistert naar de zorgen van zelfstandigen en streeft naar meer duidelijkheid en consistentie in het beleid. Dit zal niet alleen bijdragen aan een beter ondernemingsklimaat, maar ook aan het behoud van zelfstandig ondernemerschap als belangrijke pijler van de Nederlandse economie.