In industriële omgevingen waar brandbare gassen, dampen of stof aanwezig kunnen zijn, gelden strenge veiligheidsregels voor elektrische installaties. Een belangrijk onderdeel daarvan is ATEX verlichting. Dit type verlichting is speciaal ontwikkeld voor gebruik in explosiegevaarlijke zones en moet voldoen aan Europese richtlijnen. In dit artikel lees je wat ATEX verlichting is, wanneer het verplicht is en in welke situaties het toegepast moet worden.

Wat betekent ATEX

ATEX is een afkorting van het Franse ATmosphères EXplosibles. De ATEX-richtlijnen zijn Europese regels die bepalen hoe apparatuur moet worden ontworpen en gebruikt in omgevingen waar explosiegevaar kan ontstaan. Deze richtlijnen gelden voor zowel elektrische als niet-elektrische installaties, waaronder verlichting.

Wanneer er kans is op een explosieve atmosfeer, moet alle apparatuur voldoen aan deze regelgeving. Dat geldt dus ook voor armaturen, lampen en aansluitmaterialen.

Wat is ATEX verlichting

ATEX verlichting is verlichting die zo is ontworpen dat deze geen ontstekingsbron kan vormen. In explosiegevaarlijke omgevingen kan een kleine vonk, hoge temperatuur of elektrische storing al voldoende zijn om een explosie te veroorzaken. Daarom worden ATEX armaturen getest en gecertificeerd om veilig te functioneren onder deze omstandigheden.

ATEX armaturen hebben een speciale behuizing, temperatuurbeveiliging en afdichting zodat gas, damp of stof geen gevaar kan vormen. Op de behuizing staat altijd een certificering waarmee je kunt zien voor welke zone de verlichting geschikt is.

Voor bedrijven die werken in risicovolle omgevingen is het belangrijk om te kiezen voor gecertificeerde oplossingen zoals Atex verlichting die voldoet aan de geldende normen.

Wanneer is ATEX verlichting verplicht

ATEX verlichting is verplicht in ruimtes die zijn ingedeeld als explosiegevaarlijke zone. Deze zones worden bepaald op basis van hoe vaak en hoe lang brandbare stoffen aanwezig kunnen zijn.

De ATEX-indeling bestaat uit zes zones:

• Zone 0 – explosieve atmosfeer is continu aanwezig
• Zone 1 – explosieve atmosfeer kan regelmatig voorkomen
• Zone 2 – explosieve atmosfeer komt zelden voor
• Zone 20 – continu explosiegevaar door stof
• Zone 21 – regelmatig explosiegevaar door stof
• Zone 22 – zelden explosiegevaar door stof
• 
  

Hoe hoger het risico, hoe zwaarder de eisen aan de verlichting. Apparatuur moet altijd geschikt zijn voor de zone waarin deze wordt geplaatst.

Werkgevers zijn volgens de regelgeving verplicht om explosierisico’s te beoordelen en passende maatregelen te nemen, waaronder het gebruik van gecertificeerde verlichting.

In welke sectoren wordt ATEX verlichting gebruikt

ATEX verlichting komt voor in veel verschillende sectoren. Vooral in industrieën waar brandbare stoffen worden opgeslagen, verwerkt of vervoerd is het verplicht.

Veelvoorkomende toepassingen zijn:

• chemische industrie
• petrochemie en olie- en gasinstallaties
• parkeergarages
• silo’s en opslagruimtes
• spuitcabines
• waterzuiveringen
• voedingsmiddelenindustrie
• tankstations

In al deze omgevingen kan een explosieve atmosfeer ontstaan, waardoor standaard verlichting niet veilig genoeg is.

Waarom juiste ATEX verlichting belangrijk is

Het gebruik van verkeerde verlichting in een ATEX zone kan grote gevolgen hebben. Een vonk of oververhitting kan leiden tot brand, explosie of stilstand van een installatie. Daarom is het belangrijk om niet alleen de juiste zone te bepalen, maar ook te kiezen voor verlichting die aantoonbaar voldoet aan de richtlijnen.

Specialisten zoals Stabicom leveren explosieveilige installaties en verlichting die geschikt zijn voor gebruik in omgevingen waar veiligheid centraal staat.

ATEX verlichting is verplicht in omgevingen waar explosiegevaar kan ontstaan door gas, damp of stof. De Europese ATEX-richtlijnen bepalen welke apparatuur gebruikt mag worden en in welke zone. Door de juiste verlichting te kiezen voorkom je gevaarlijke situaties en voldoe je aan de wettelijke eisen. In sectoren zoals industrie, chemie en parkeergarages is ATEX verlichting daarom geen optie, maar een noodzaak.